Les 5 van 5
Meet resultaten en verbeter elke week
U zet een wekelijkse scorecard op met een handvol kerncijfers, houdt elke week een verbeteroverleg van een kwartier en legt uw werkwijze vast in een servicestandaard. Zo blijft het systeem uit de vorige lessen werken.
Uitvoeren: ±45 minuten om de scorecard en de definities op te zetten, daarna elke week ±15 minuten invullen en een overleg van 15 minuten. De servicestandaard kost eenmalig ±1 uur schrijven en ±20 minuten bespreken.
Alle lessen en uw voortgang
Het probleem
Elke nieuwe werkwijze zakt na een paar weken weg als niemand kijkt of ze nog werkt. Zonder vaste cijfers weet u niet of er minder aanvragen blijven liggen, en praat het team over gevoel in plaats van feiten.
Wat u aan het eind hebt
U hebt een scorecard met uw nulmeting, vaste definities voor elk cijfer, een wekelijks overleg van 15 minuten met rollen, een geschreven servicestandaard en een plan voor de komende 30 dagen.
Handig om vooraf te hebben: Een nulmeting uit [les 1](/academy/klantenservicesysteem/les-1-klantcontact-audit), of minstens één week tellingen van uw aanvragen · Bij voorkeur de terugbellijst uit [les 2](/academy/klantenservicesysteem/les-2-telefoonproces) en de afspraken- en opvolglijst uit [les 4](/academy/klantenservicesysteem/les-4-afspraken-opvolging). Hebt u die nog niet, dan telt u voorlopig met de hand. · Google Sheets of Excel
Waarom u elke week meet
In de vorige lessen hebt u een nulmeting gedaan, een terugbelproces ingevoerd, WhatsApp Business ingericht en een afspraken- en opvolglijst gemaakt. Het grootste risico is nu dat dit langzaam wegzakt: de terugbellijst wordt een paar dagen niet bijgewerkt, een nieuwe medewerker kent de labels niet, en na een drukke week valt iedereen terug in de oude gewoonte.
Wekelijks meten voorkomt dat. Niet om medewerkers af te rekenen, maar om te zien of het systeem doet wat het moet doen: elke aanvraag krijgt antwoord, wie om terugbellen vraagt wordt teruggebeld, en niets blijft ongemerkt openstaan. In deze les:
- kiest u een handvol kerncijfers en legt u vast hoe u ze telt;
- vult u elke week een eenvoudige scorecard in, met uw nulmeting als vergelijking;
- houdt u elke week een verbeteroverleg van 15 minuten waarin u één verbetering kiest;
- schrijft u uw werkwijze op in een servicestandaard, zodat die niet van één persoon afhangt.
De kerncijfers die ertoe doen
Een klein bedrijf heeft geen twintig cijfers nodig. Deze negen zeggen samen genoeg. Ze heten ook wel kpi's; in deze les noemen we ze kerncijfers.
| Kerncijfer | Wat het u vertelt | Waar u het telt |
|---|---|---|
| Unieke nieuwe aanvragen | Hoeveel klanten deze week iets van u wilden | Audit- of opvolglijst |
| % afgehandeld | Welk deel van die aanvragen echt is afgerond | Kolom afgehandeld of status |
| % eerste reactie binnen doeltijd | Of klanten snel genoeg een eerste antwoord krijgen | Tijd van aanvraag en eerste reactie |
| Terugbelratio | Of gemiste oproepen en terugbelverzoeken worden opgepakt | Terugbellijst (les 2) |
| Boekingsratio | Welk deel van de afspraakaanvragen een afspraak wordt | Afspraken- en opvolglijst (les 4) |
| Uitkomsten | Wat aanvragen opleveren: afspraak, informatie, geen interesse | Kolom uitkomst of status |
| Open opvolging | Wat aan het einde van de week nog openstaat | Status en opvolgdatum |
| Kanaalverdeling | Via welk kanaal aanvragen binnenkomen | Kolom kanaal of bron |
| Escalaties en fouten | Hoe vaak iets naar de eigenaar moet of misgaat in het contact | Escalaties, klachten, notities |
Tel unieke aanvragen, geen berichten
De grootste valkuil is dubbel tellen. Een klant die twee keer belt en daarna een WhatsApp-bericht stuurt over dezelfde vraag, is één aanvraag, geen drie. Wie dubbel telt, ziet meer drukte en slechtere percentages dan er werkelijk zijn.
- Eén klant, één vraag, één aanvraag. Herhaalberichten over dezelfde vraag tellen niet opnieuw.
- Een nieuwe vraag telt wel opnieuw, ook als ze komt van een klant die u al kent.
- Spam en verkeerd verbonden tellen niet mee.
Vermijd cijfers die alleen goed voelen
Sommige cijfers stijgen mee met drukte of inzet, zonder dat de klant er iets aan heeft. Ze voelen goed, maar sturen u de verkeerde kant op.
| In plaats van | Waarom het misleidt | Meet liever |
|---|---|---|
| Aantal verstuurde WhatsApp-berichten | Stijgt ook als klanten drie keer moeten vragen | % afgehandeld |
| Aantal telefoongesprekken | Zegt niets over gemiste oproepen of over de uitkomst | Terugbelratio en uitkomsten |
| Volgers of likes op sociale media | Een volger is nog geen aanvraag | Unieke aanvragen per kanaal |
| Alleen de gemiddelde reactietijd | Onbeantwoorde aanvragen vallen buiten het gemiddelde | % binnen doeltijd |
| Alleen het aantal afspraken | Stijgt ook als er gewoon meer aanvragen zijn | Boekingsratio naast het aantal |
Leg vast hoe u telt: teller en noemer
Een percentage is alleen bruikbaar als iedereen het op dezelfde manier uitrekent. Schrijf per cijfer op wat boven de streep staat (de teller) en wat eronder staat (de noemer), en houd die definitie elke week aan. Verandert u er toch een, noteer dat dan in de scorecard.
Percentage afgehandeld
% afgehandeld = afgehandelde aanvragen ÷ unieke nieuwe aanvragen × 100%
Afgehandeld betekent: van uw kant hoeft niets meer te gebeuren. De vraag is beantwoord, de afspraak is vastgelegd of de klant wil niet verder. 'We komen erop terug' is niet afgehandeld.
Percentage eerste reactie binnen doeltijd
% binnen doeltijd = aanvragen met een eerste reactie binnen de doeltijd ÷ unieke nieuwe aanvragen × 100%
Aanvragen die nooit een reactie kregen, staan wel in de noemer en tellen dus als niet op tijd. Een automatisch begroetings- of afwezigheidsbericht telt niet als eerste reactie.
Terugbelratio
Terugbelratio = teruggebelde verzoeken ÷ (terugbelverzoeken + gemiste oproepen zonder later contact) × 100%
Een nummer dat drie keer belde, telt één keer. Spreek af wanneer een verzoek als teruggebeld telt, bijvoorbeeld: klant gesproken, of na twee pogingen een bericht achtergelaten.
Boekingsratio
Boekingsratio = geboekte afspraken ÷ afspraakaanvragen × 100%
Een afspraakaanvraag telt ook als er geen plek was. Werkt u met bestellingen of offertes, lees dan dat woord in plaats van afspraak.
Escalatieratio
Escalatieratio = escalaties ÷ unieke nieuwe aanvragen × 100%
Een escalatie is een aanvraag die volgens uw regels uit les 2 naar de eigenaar of een specialist moest. Bij kleine aantallen kijkt u naar de gevallen zelf, niet naar het percentage.
Twee kerncijfers zijn een aantal, geen percentage:
- Open opvolging: wat aan het einde van de week nog niet is afgehandeld, ook als het uit eerdere weken komt. Tel altijd op hetzelfde moment, bijvoorbeeld maandagochtend vóór opening.
- Fouten en klachten over contact: verkeerde informatie gegeven, een afspraak dubbel geboekt, een klant die niet is teruggebeld. Klachten over het product of de behandeling zelf horen hier niet bij.
De kanaalverdeling is optioneel. Reken haar eens per maand uit: unieke aanvragen via één kanaal ÷ alle unieke nieuwe aanvragen × 100%.
Uw wekelijkse scorecard invullen
De scorecard is één regel per week: tien tellingen en een notitie. De percentages rekent het bestand zelf uit. Met bijgewerkte lijsten kost het invullen ongeveer een kwartier.
Wekelijkse klantenservice-scorecard (spreadsheet)
Vul per week een paar tellingen in; de percentages rekenen zichzelf uit. Met de definitie van elke KPI, zodat iedereen hetzelfde telt.
Kies een vaste week en een vast moment
Laat een week van maandag tot en met zondag lopen. Vul in op een vast moment, bijvoorbeeld maandagochtend vóór opening, en laat één vaste persoon dat doen.
Zet uw nulmeting erin
Neem de week uit uw klantcontact-audit (les 1) als eerste regel, met in de notitie: Nulmeting. Telde u toen anders dan volgens de definities hierboven, tel dan opnieuw. Anders vergelijkt u straks appels met peren.
Haal de tellingen uit uw lijsten
Aanvragen, afgehandeld en eerste reactie uit de audit- of opvolglijst, terugbellen uit de terugbellijst, afspraken uit de afspraken- en opvolglijst. Filter op de datums van de week.
Tel de open opvolging
Op het vaste moment, inclusief zaken uit eerdere weken. Dit getal is een momentopname van het einde van de week.
Schrijf een notitie
Een feestdag, een actie of advertentie, een zieke medewerker, een kapotte telefoon, een nieuwe werkwijze. Zonder notitie weet u over twee maanden niet meer waarom een week afweek.
Kijk naar de trend, niet naar één week
Vergelijk met de nulmeting en met de vorige drie weken. Pas na vier tot zes weken ziet u of iets echt verandert.
Nulmeting tegenover nu: eerlijk vergelijken
Na een paar weken wilt u weten of het werkt. Vergelijk dan de nulmeting met de weken na de invoering, en wees eerlijk over wat de cijfers wel en niet zeggen.
Wat u wel kunt concluderen
Procescijfers zoals % afgehandeld, terugbelratio en open opvolging hangen vooral af van wat u zelf doet. Verbeteren ze direct na de invoering van een terugbellijst of vaste opvolging, en blijft dat zo, dan is het redelijk om aan te nemen dat de nieuwe werkwijze helpt.
Waarom meer afspraken niet automatisch door uw aanpak komen
Het aantal afspraken of bestellingen hangt van veel meer af dan uw klantcontact. Loop deze oorzaken langs voordat u een stijging aan uw werkwijze toeschrijft:
| Oorzaak | Voorbeeld | Wat u doet |
|---|---|---|
| Seizoen | Drukte vóór de feestdagen, rustige vakantieweken | Vergelijk met dezelfde periode vorig jaar, als u die cijfers hebt |
| Acties en reclame | Een actie op Facebook, een advertentie, flyers | Noteer elke actie in de scorecard |
| Feestdagen | Een week met een vrije dag heeft minder werkdagen | Vergelijk liever met een gewone week |
| Capaciteit | Een extra medewerker, een zieke collega, een volle agenda | Kijk of er plek was, niet alleen naar het aantal |
| Toeval bij kleine aantallen | 4 van 5 is 80%, 3 van 5 is 60% | Kijk naar de aantallen en naar meerdere weken |
- Kijk altijd naar het aantal én het percentage.
- Verander zo weinig mogelijk tegelijk, dan weet u beter wat helpt.
- Vergelijk drie tot vier weken na de invoering met de nulmeting, niet één goede week.
Uitgewerkt voorbeeld
Voorbeeld: een kapsalon in Zorg en Hoop (fictief)
Voorbeeldgegevens, fictief. Een kapsalon met drie medewerkers deed in les 1 een nulmeting. Daarna voerde de salon een terugbellijst in, snelantwoorden en labels in WhatsApp Business, en een afspraken- en opvolglijst. Zo ziet de derde week na de invoering eruit naast de nulmeting:
| Telling | Nulmeting | Week 3 |
|---|---|---|
| Unieke nieuwe aanvragen | 60 | 70 |
| Afgehandeld | 39 | 60 |
| Eerste reactie binnen doeltijd | 24 | 49 |
| Terugbelverzoeken en gemiste oproepen | 16 | 15 |
| Teruggebeld | 6 | 13 |
| Afspraakaanvragen | 28 | 32 |
| Afspraken geboekt | 16 | 24 |
| Open opvolging (einde week) | 14 | 6 |
| Escalaties | 2 | 3 |
| Fouten en klachten over contact | 4 | 1 |
| Kerncijfer | Nulmeting | Week 3 |
|---|---|---|
| % afgehandeld | 39 ÷ 60 = 65% | 60 ÷ 70 = 86% |
| % binnen doeltijd | 24 ÷ 60 = 40% | 49 ÷ 70 = 70% |
| Terugbelratio | 6 ÷ 16 = 38% | 13 ÷ 15 = 87% |
| Boekingsratio | 16 ÷ 28 = 57% | 24 ÷ 32 = 75% |
| Escalatieratio | 2 ÷ 60 = 3% | 3 ÷ 70 = 4% |
Een eerlijke lezing van deze cijfers:
- Het proces is duidelijk beter. Afgehandeld, binnen doeltijd, terugbelratio en open opvolging verbeterden precies op de punten waar de salon iets veranderde. Eén week is wel kort; de salon kijkt of het standhoudt.
- De 8 extra afspraken komen niet alleen door het nieuwe systeem. Er kwamen 10 aanvragen meer binnen, in week 3 liep een actie op Facebook, en op zaterdag werkte een extra kracht.
- Ook de hogere boekingsratio (van 57% naar 75%) is niet alleen het werk van de nieuwe lijst. Er gingen waarschijnlijk minder aanvragen verloren, maar de extra kracht maakte ook meer plekken vrij.
- De escalaties stegen niet echt. Van 2 naar 3 is één geval. De salon bekijkt de drie gevallen in het overleg in plaats van conclusies te trekken uit het percentage.
- Conclusie: de nieuwe werkwijze lijkt het opvolgen van klanten duidelijk te verbeteren. Hoeveel extra afspraken ze oplevert, valt uit deze twee weken niet te zeggen. De salon houdt de scorecard bij en vergelijkt straks ook weken zonder actie en zonder extra kracht.
Het verbeteroverleg van 15 minuten
Cijfers alleen veranderen niets. Houd daarom elke week een kort, vast overleg, het liefst direct nadat de scorecard is ingevuld. Staand achter de balie of via een videogesprek: het gaat om de vaste opbouw, niet om de plek.
Het wekelijkse verbeterritme
Stap 1: Meten
De scorecard van deze week invullen
Stap 2: Bespreken
Een kwartier met het team
Stap 3: Eén verbetering kiezen
Het grootste knelpunt, niet alles tegelijk
Stap 4: Invoeren
Met een eigenaar en een datum
Stap 5: Opnieuw meten
Volgende week: heeft het geholpen?
En dan weer van voren af aan, elke week.
Rollen
| Rol | Wie | Taak |
|---|---|---|
| Voorzitter | Eigenaar of manager | Bewaakt de tijd en zorgt voor één besluit |
| Cijferhouder | Wie de scorecard invult | Zet de cijfers en drie tot vijf gevallen klaar |
| Uitvoerder | Wisselt per verbetering | Voert de verbetering uit vóór de afgesproken datum |
| Verslag | Voorzitter of cijferhouder | Schrijft het besluit in het verbeterlogboek |
De agenda, minuut voor minuut
Cijfers bekijken (3 minuten)
De cijferhouder noemt de cijfers van deze week naast die van vorige week en de nulmeting. Bespreek alleen opvallende verschillen, niet elk getal.
Steekproef van gevallen (5 minuten)
Bekijk drie tot vijf echte aanvragen uit de lijsten, bijvoorbeeld een escalatie, een te late reactie en een zaak die nog openstaat. Vraag per geval: wat gebeurde er, en waar liep het vast?
Eén knelpunt kiezen (3 minuten)
Kies het knelpunt dat het vaakst terugkomt of klanten het meest raakt. Eén, ook als u er vijf ziet. De rest noteert u voor een volgende keer.
Verbetering toewijzen (3 minuten)
Klein, concreet en met één eigenaar. Niet 'beter opletten', wel 'een snelantwoord maken voor de vraag naar prijzen en het vrijdag aan iedereen laten zien'.
Reviewdatum vastleggen (1 minuut)
Meestal het overleg over één of twee weken. Schrijf het besluit in het verbeterlogboek. Vraagt een onderwerp meer tijd, plan er dan een apart moment voor: het weekoverleg blijft een kwartier, anders wordt het na een paar weken overgeslagen.
Verbeterlogboek
Houd één blok per besluit bij, in een schrift of in een extra tabblad naast uw scorecard.
Datum overleg: [datum]
Knelpunt: [wat ging er mis, en hoe vaak]
Verbetering: [wat we concreet anders doen]
Eigenaar: [naam of rol]
Klaar vóór: [datum]
Reviewdatum: [datum van het overleg waarin we terugkijken]
Resultaat bij de review: [werkt / werkt deels / werkt niet, en wat we nu doen]
Uitgewerkt voorbeeld
Voorbeeld: een besluit uit het overleg (fictief)
In de steekproef van de kapsalon blijkt dat twee van de drie klanten die niet kwamen opdagen, geen bevestiging van hun afspraak hadden gekregen. Of er een bevestiging ging, hing af van wie er achter de balie stond.
- Knelpunt: afspraken worden niet altijd bevestigd.
- Verbetering: elke middag om 16.00 uur een bevestiging via WhatsApp voor alle afspraken van de volgende dag, aan klanten die daarmee akkoord zijn.
- Eigenaar: de receptioniste; bij afwezigheid de eigenaar.
- Review: over twee weken, met het aantal afspraken met de status Niet verschenen in de afspraken- en opvolglijst.
Leg uw werkwijze vast in een servicestandaard
Alles wat u in deze cursus hebt ingevoerd, werkt alleen zolang mensen het weten. Een servicestandaard is een document van één of twee pagina's waarin staat hoe uw bedrijf met klantcontact omgaat: wie neemt op, hoe snel reageert u, wat gebeurt er met een gemiste oproep, wanneer gaat iets naar de eigenaar. U geeft het aan elke nieuwe medewerker en elke vervanger.
- Kort: de details staan in uw scripts, snelantwoorden en lijsten; de standaard verwijst ernaar.
- Concreet: tijden en rollen, geen 'zo snel mogelijk', want dat kunt u niet meten.
- Samen gemaakt: bespreek het concept met het team. Wat niemand haalbaar vindt, gebeurt in de praktijk toch niet.
- Gedateerd: met een versiedatum en een datum waarop u hem opnieuw bekijkt, bijvoorbeeld elk kwartaal.
Interne servicestandaard (invulsjabloon)
Kopieer dit naar een document, vul alles tussen [haakjes] in en schrap wat niet bij uw bedrijf past.
Servicestandaard [Bedrijfsnaam], versie [datum], volgende herziening [datum]
1. Bereikbaarheid: we zijn bereikbaar op [dagen] van [tijd] tot [tijd] via [telefoon / WhatsApp Business / e-mail / aan de balie].
2. Eerste reactie: binnen openingstijden reageren we op WhatsApp binnen [aantal] minuten en nemen we de telefoon op binnen [aantal] keer overgaan. Buiten openingstijden reageren we [de volgende werkdag vóór … uur].
3. Gemiste oproepen: elke gemiste oproep komt op de terugbellijst en wordt [dezelfde dag / binnen … uur] teruggebeld door [rol]. Na [aantal] pogingen sturen we een bericht.
4. Wie doet wat: telefoon [rol], WhatsApp Business [rol], afspraken- en opvolglijst [rol], vervanging bij afwezigheid [rol].
5. Vastleggen: elke aanvraag die niet meteen is afgehandeld, komt in [naam van de lijst], met eigenaar en opvolgdatum.
6. Afspraken: we bevestigen elke afspraak [via WhatsApp / telefonisch] en sturen [een dag van tevoren] een herinnering aan klanten die daarmee akkoord zijn.
7. Escalatie: klachten, [spoed / grote bedragen / andere situaties] en vragen waarop we het antwoord niet weten, gaan binnen [tijd] naar [rol]. Bij een noodsituatie verwijzen we de klant direct door naar [de hulpdiensten / de juiste instantie].
8. Overdracht: aan het einde van een dienst of bij afwezigheid draagt [rol] de open zaken over via [lijst / overdrachtsbericht].
9. Privacy: we noteren alleen wat nodig is om de klant te helpen, en geen [betaalgegevens / medische details] in lijsten of chats. Toegang tot de lijsten hebben: [rollen].
10. Meten en verbeteren: [rol] vult elke [dag] de scorecard in. Het verbeteroverleg is elke [dag] om [tijd] en duurt 15 minuten. Besluiten staan in het verbeterlogboek.
Doeltijden en definities: zie het tabblad met definities in de scorecard.
Zelf volhouden: de komende 30 dagen
U kent nu alle onderdelen: een nulmeting, een telefoon- en terugbelproces, WhatsApp Business, een afspraken- en opvolglijst, een scorecard en een vast overleg. Staat nog niet alles? Het 30-dagenplan zet de hele cursus om in vier weken, met per week de taken, wie ze doet, de tijd die ze kosten en waaraan u ziet dat het werkt.
30-dagenplan voor uw klantenservice
Week voor week wat u invoert, wie het doet en hoe u ziet dat het werkt.
Draait alles al, dan gaat het de komende 30 dagen om volhouden:
| Week | Focus | Klaar als |
|---|---|---|
| Week 1 | Scorecard op het vaste moment invullen; eerste overleg houden | Nulmeting en week 1 staan erin; één verbetering is toegewezen |
| Week 2 | Steekproef van gevallen; servicestandaard in concept | Het concept is met het team besproken |
| Week 3 | Eerste verbetering beoordelen; servicestandaard vaststellen | De kern hangt bij de telefoon of balie; het logboek is bijgewerkt |
| Week 4 | Vier weken naast de nulmeting leggen | U weet wat blijft, wat anders moet en wat het volgende knelpunt is |
Waarschuwingssignalen
- De scorecard is twee weken achter elkaar niet ingevuld.
- De open opvolging groeit drie weken op rij.
- Hetzelfde knelpunt komt steeds terug in het overleg, zonder dat de verbetering is uitgevoerd.
- Het overleg wordt vaker overgeslagen dan gehouden.
Ziet u een van deze signalen, maak het systeem dan kleiner in plaats van het op te geven: minder cijfers en een korter overleg, maar wel elke week.
Wilt u later herhalend werk automatiseren, met welk hulpmiddel ook, begin daar dan pas mee als de werkwijze op papier staat en werkt. Uw servicestandaard beschrijft dan wat er moet gebeuren, en uw scorecard laat zien of het hulpmiddel echt helpt.
Hebt u alle vijf lessen doorgewerkt? Rond de cursus af en bewaar het klantenservice-playbook, met alle lessen, scripts en checklists op één pagina.
Checklist voor deze les
Downloads bij deze les
Wekelijkse klantenservice-scorecard (spreadsheet)
Vul per week een paar tellingen in; de percentages rekenen zichzelf uit. Met de definitie van elke KPI, zodat iedereen hetzelfde telt.
30-dagenplan voor uw klantenservice
Week voor week wat u invoert, wie het doet en hoe u ziet dat het werkt.
Test uw kennis
Wat u nu doet
- Vul vandaag de scorecard in met uw nulmeting uit les 1, en zet het eerste verbeteroverleg in de agenda.
- Schrijf deze week een concept van uw servicestandaard en bespreek het met het team.
- Volg het 30-dagenplan week voor week.
- Rond de cursus af als u alle lessen hebt doorgewerkt.